(24.12.2021) Anemia - lek. med. Przemysław Pala

Dzień dobry!
Potrzebuję porady w sprawie leczenia niedoboru żelaza we krwi, przyczyny trudności we wchłanianiu żelaza.
Czy można leczyć u waszej placówce tego typu choroby.
 
Agnieszka O
 
 
 Szanowna Pani,

 obniżenie poziomu żelaza we krwi nie jest chorobą, tylko odchyleniem w wyniku badań laboratoryjnych. Za chorobę uważa się stan organizmu, w którym następuje zmiana jego czynności i występują jakieś patologiczne objawy pogarszające komfort życia. Innymi słowy choroba jest wtedy, kiedy człowiek czuje się źle. Bez względu na to jak duże są nieprawidłowości w wynikach badań biochemicznych nie można mówić o chorobie, jeżeli nie występują żadne objawy. Z tego powodu niski poziom żelaza nie jest chorobą i jako taki nie wymaga leczenia, jeżeli nie towarzyszą mu jakieś konkretnie dolegliwości, a o tych Pani jednak nie pisze. Jeśli to odchylenie w wynikach badań jest jedynym problemem, to proponuję się tym nie przejmować. Inaczej jest w przypadku, gdy nieprawidłowe wyniki towarzyszą objawom chorobowym. W sytuacji gdy mamy do czynienia z chorobą lekarze zazwyczaj zlecają wykonanie określonych badań w celu ustalenia przyczyny dolegliwości i ukierunkowaniu leczenia. Prawdopodobnie było tak też w Pani przypadku, że najpierw wystąpiły jakieś dolegliwości, a później wykonano badania krwi. Jedną z najczęstszych chorób związanych z niedoborem żelaza jest anemia w której dochodzi do upośledzenia produkcji krwinek czerwonych. Powstaje ich mniej, mają mniejsze rozmiary i zawierają mniej hemoglobiny, przez co upośledzony jest transport tlenu do tkanek. Występują wtedy duszności, osłabienie, zawroty głowy i inne objawy. Żelazo jest składnikiem hemoglobiny, ale wbrew powszechnemu przekonaniu nie najważniejszym. Każda cząsteczka składa się z czterech łańcuchów peptydowych i jednego atomu żelaza, czyli jest białkiem. Atom żelaza łączy łańcuchy peptydowe, ale to one a nie żelazo stanowią jej główną masę. W przypadku niedoboru żelaza we krwi może, ale nie musi dochodzić do upośledzenia syntezy hemoglobiny i wystąpienia objawów anemii. Sama anemia może mieć też inne podłoże. Przyczyną bywają infekcje, przewlekłe choroby, krwawienia, czynniki genetyczne i głodzenie lub dieta o niskiej zawartości białka. Aby leczyć anemię w pierwszej kolejności należy ustalić jej przyczynę, którą może być też niedobór żelaza spowodowany złym wchłanianiem lub niedostateczną podażą tego pierwiastka w diecie. Należy pamiętać, że występuje on deficytowo w produktach pochodzenia roślinnego, do tego jest słabo wchłanialny i w większości trójwartościowy, a nie dwuwartościowy potrzebny do syntezy hemoglobiny. Przekonanie, że dobrym źródłem żelaza jest szpinak, to mit oparty na błędzie pomiaru, którego przez wiele lat nikt nie zweryfikował. Przyjmuje się, że prawie połowa przypadków niedokrwistości jest spowodowana niedoborem żelaza, jednak nie jest do końca jasne ile z nich powodowane jest niewłaściwym odżywianiem ubogim w białka zwierzęce, ale prawdopodobnie jest to bardzo znaczący odsetek. Uważam tak, ponieważ u pacjentów stosujących żywieni optymalne praktycznie nie spotykam się z niedokrwistością, jeżeli nie jest ona powodowana jakąś konkretną chorobą. Anemia niedoborowa ustępuje zazwyczaj natychmiast po wprowadzeniu diety optymalnej, ponieważ wzrasta podaż dwuwartościowego żelaza i białek potrzebnych do syntezy hemoglobiny. Rzadko zdarza się, że przyczyną niedoboru żelaza we krwi jest jego upośledzone wchłanianie, co stwierdzono w Pani przypadku, do czego wcale nie jestem przekonany, ponieważ w pierwszej kolejności podejrzewałbym deficyty żywieniowe. Jeżeli jednak rzeczywiście występuje zaburzenie wchłaniania, to spowodowane jest zazwyczaj niedokwaśnością treści żołądkowej, a ta objawia się bólami brzucha, odbijaniem, wzdęciami, nudnościami, zgagą a nawet wymiotami. Bardzo często pacjenci sami znajdują rozwiązanie tego problemu i zakwaszają żołądek octem lub cytryną. Na żywieniu optymalnym nie ma najczęściej takiej potrzeby, ponieważ zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego są pierwszymi, które ustępują po przejściu na dietę. W wyjątkowych przypadkach niedoczynność wydzielniczą błony śluzowej żołądka powoduje utrwalona przewaga układu sympatycznego, którą można leczyć prądami selektywnymi PS na jamę brzuszną. Jeżeli występuje taka potrzeba to stosuje się od 5 do 10 zabiegów, ale zdarza się to rzadko, ponieważ większość problemów ustępuje samoistnie po wdrożeniu żywienia.

lek. med. Przemysław Pala
Szanowni Państwo!
Zapraszamy na naszą nową stronę internetową pod adresem: www.optymalni.pl