(20.10.2006) Jaskra - odpowiada lek. med. Przemysław Pala

Szanowny Panie Doktorze,

Mam 57 lat i choruję na jaskrę w średnim stopniu zaawansowania, która została wykryta podczas przypadkowego badania okulistycznego w dniu 15.07.2005r. (noszę od wielu lat okulary o sile 7,5 dioptrii; krótkowzroczność). Jest to jaskra otwartego kąta przesączania. Przeszedłem tradycyjne badania ostrości wzroku, dna oka oraz następujące
badania dodatkowe:
+ ciśnienia wewnątrzgałkowego (metodą air puff). Przed przyjmowaniem leków wynosiło ono 19 – 20 mmHg w obu gałkach ocznych,
+ kąta widzenia (na perymetrze komputerowym). Stwierdzono obecność zróżnicowanej ilości martwych (nieczułych na bodźce świetlne) punktów w obu gałkach ocznych ((3/120 i 16/120),
+ gonioskopię. Stwierdzono jaskrę otwartych kątów przesączania w obu gałkach ocznych,
+ grubości warstwy włókien nerwowych (Nerve Fiber Layer Analysis) przy użyciu laserowo-komputerowego analizatora typu Gdx VCC. Stwierdzono częściowe zaniki włókien nerwowych w obu gałkach ocznych patrz załącznik Analiza Gdx.

Aktualnie przyjmuję leki obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe jak niżej:
-TRUSOPT (dorzolamid, inhibitor anhydrazy węglanowej ); krople 2 razy dziennie (w dzień);
-TRAVATAN (trawoprost, pochodna prostaglandyny), krople 1 raz dziennie (na noc).

To leczenie jest dość uciążliwe i niecałkiem skuteczne (częściowo udaje się obniżyć ciśnienie do około 14-16 mmHg. Dlatego okulista rozważa zmianę leków). Niedawno przeczytałem w kilku książkach dra. Jana Kwaśniewskiego,
że jaskrę można leczyć przy pomocy prądów selektywnych, które oddziaływują na parasympatyczny i sympatyczny układ nerwowy doprowadzając do obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego (podobnie jak niektóre leki antyjaskrowe, np. pilokarpina i beta-blokery). Byłbym wdzięczny za możliwie pilne poinformowanie, czy oferujecie Państwo takie leczenie i na jakich warunkach (np. czy pacjent może dojeżdżać na zabiegi z innej miejscowości; czy na zabiegi kieruje lekarz pracujący u Państwa określając ilość i parametry zabiegów ; ile minimum zabiegów musi być wykonane, aby zapewnić skuteczne obniżenie ciśnienia, tj. do poziomu max. 13 -15 mmHg; czy i po jakim czasie zabiegi muszą być powtarzane, ile kosztuje jeden zabieg lub wymagana seria zabiegów oraz ewentualna konsultacja lekarska przed zabiegami itd.).
Z zadowoleniem przyjmę odpowiedź zarówno na mój adres poczty elektronicznej jak i telefoniczną.
Z poważaniem
Andrzej Czyż z Gdyni


Panie Andrzeju,

Większość przypadków jaskry jest stwierdzana podczas rutynowych badań u okulisty. Dzięki temu, że bada się standardowo wszystkich ludzi po 40 roku życia odwiedzających gabinety, coraz rzadziej spotyka się ciężkie ostre postaci choroby. Przed wprowadzeniem rutynowych kontroli, jaskra była rozpoznawana w czasie wystąpienia ostrego ataku z silnym bólem i zaburzeniami widzenia. W takiej sytuacji ciśnienie śródgałkowe wynosiło często powyżej 40, a nawet 60 mmHg i chorzy przez wiele lat wcześniej mieli już podwyższone ciśnienie, co doprowadziło do znacznych zmian w gałkach ocznych.
Dzięki wczesnemu wykrywaniu, jaskra coraz rzadziej doprowadza do ciężkich powikłań, ale musi być regularnie leczona przez całe życie. Prawidłowe ciśnienie śródgałkowe wynosi do 15 mmHg, natomiast jaskra jest rozpoznawana, gdy ciśnienie przekroczy 20 (jeszcze kilkanaście lat temu 25 mmHg). Stwierdzenie zwiększonego ciśnienia kwalifikuje do leczenia nawet, jeśli jego wartości nie są jeszcze bardzo wysokie. Istotą choroby jest zaburzenie przepływu płynu między komorami gałki ocznej a zatoką żylną, do której odpływa nadmiar płynu (tzn. kąt przesączania). Jeżeli jest ona zwężona to wzrasta ciśnienie w komorach. Stosowane powszechnie leki działają dwukierunkowo: zmniejszają wytwarzanie płynu lub poprawiają przesączanie.
Leki te są zazwyczaj bardzo skuteczne w początkowym okresie choroby. Z czasem jednak zanieczyszczenia znajdujące się w płynie mogą doprowadzić do ''zatkania'' kąta i konieczne staje się jego chirurgiczne udrożnienie, co wystarcza na kilka, kilkanaście lat. Po tym czasie dochodzi do postępu choroby.
Do tej pory nie są znane leki, które cofają lub całkowicie zatrzymują przebieg choroby. Przyczyną jaskry jest wzmożona aktywność układu sympatycznego powodująca zwężenie kąta przesączania. Jeżeli płyn śródgałkowy zawiera dodatkowo sporo zanieczyszczeń, to osadzają się one w okolicach kąta i dodatkowo blokują odpływ. Ciężko jest znaleźć odpowiedź dlaczego tak się dzieje i na próżno szukać jej w podręcznikach do nauki okulistyki.
Doktor Jan Kwaśniewski podał jednak rozwiązanie już ponad 20 lat temu. Stwierdził on, że przyczyną choroby jest nieprawidłowy skład diety. Choroby z przewagą układu sympatycznego występują u ludzi źle odżywionych, spożywających zbyt mało wartościowego białka i opierających dietę o produkty pochodzenia roślinnego. W grupie tej będą osoby unikające mięsa, jaj i podrobów, a jadające kaszę, makarony, pieczywo, owoce oraz tłuszcze roślinne. Zmiana sposobu jedzenia może spowodować cofnięcie się zmian chorobowych i wyleczenie nawet w ciężkich przypadkach. Niekiedy udaje się nawet odwrócić pewne zmiany w gałce ocznej, które są następstwem choroby.
W mało zaawansowanych postaciach, choroba szybko ustępuje i nie ma konieczności podawania leków. Ciśnienie śródgałkowe stabilizuje się i nie ma niebezpieczeństwa powikłań, z których ostatecznym jest oczywiście ślepota.
Do leczenia jaskry w Arkadiach stosuje sie również prądy selektywne pobudzające układ parasympatyczny. Metoda ta jest również autorstwa dr Jana Kwaśniewskiego. Jej skuteczność w przypadku jaskry z otwartym kątem przesączania jest bardzo duża-niemal 100%. Prądy selektywne powodują rozszerzenie kąta przesączania i swobodny przepływ tlenu i co za tym idzie,  spadek ciśnienia. Zazwyczaj już 10, 15 zabiegów wystarcza, aby osiągnąć zadowalający efekt. Oczywiście ciśnienie śródgałkowe musi być badane okulistycznie. Najlepiej jest po zakończeniu zabiegów odstawić przyjmowane leki na 3-5 dni i po tym czasie udać się na kontrolę ciśnienia. Jeżeli wynik będzie prawidłowy, to można poprzestać na okresowym badaniu okulistycznym.

Prądy selektywne działają na wszystkich, jednak trwały efekt dają u osób stosujących żywienie optymalne, ponieważ wyeliminowana jest pierwotna przyczyna choroby. Z tego powodu nie warto leczyć się samymi tylko zabiegami, nigdy bowiem nie wiadomo jak długo utrzyma się ich efekt. Z reguły stosujemy prądy selektywne u osób będących na żywieniu dra. Kwaśniewskiego. Jeżeli jest taka mozliwość, to najlepiej rozpocząć dietę w ośrodku stacjonarnym, pod
kontrolą dietetyka, gdzie jednocześnie można nauczyć się samodzielnego stosowania żywienia. Kontynuacja diety po przyjeździe do domu zazwyczaj zapewnia pełne i trwałe wyleczenie choroby.

Z pozdrowieniami
lek. Med. Przemysław Pala
Konsultant medyczny
Akademii Zdrowia Arkadia Lido