(13.04.2010) Prądy selektywne po skomplikowanych złamaniach nóg - lek. med. Przemysław Pala

Do Szanownego Pana dra. Przemysława Pali,
Bardzo proszę Szanownego Pana doktora o udzielenie mi odpowiedzi na następujące  dwa  pytania:
1. Czy przez nogę,  której podudzie dolne po złamaniu otwartym zostało podczas operacji  skręcone  śrubami, można  zastosować prądy selektywne?   Wymienione śruby po zdjęciu gipsu znajdują   się  jeszcze w podudziu nogi. 
2. Czy przez nogę,   której podudzie dolne po złamaniu otwartym połączone zostało prętem    metalowym zwanym przez niektórych implantem,  bez użycia opatrunku gipsowego można   zastosować prądy selektywne?  W  obu przypadkach chodzi o działanie prądami selektywnymi na  obydwie nogi  .   

Za odpowiedź bardzo dziękuję i przesyłam pozdrowienia.                                     
Norbert     B.


Szanowny Panie,
Z listu wnioskuję, że na skutek jakiegoś wypadku doszło u Pana do złamania obu podudzi, które wymagało leczenia operacyjnego. Leczenie takie nie powoduje zrostu kości, a ma na celu odtworzenie pierwotnego jej kształtu i stabilizacje odłamów. Wg profesora Rąpały "kość zrasta się nie dlatego, że jest operowana, ale pomimo tego, że jest operowana".

Złamanie jest to całkowite przerwanie ciągłości kości spowodowane najczęściej bodźcem zewnętrznym o sile przewyższającej jej wytrzymałość. Uraz powoduje również uszkodzenie struktur znajdujących się w okolicy złamania takich jak: mięśnie, naczynia, niekiedy nerwy i skóra. Izolowane uszkodzenie kości praktycznie się nie zdarza.

Większość złamań można leczyć unieruchomieniem gipsowym, jednak niektóre wymagają leczenia operacyjnego np. takie przemieszczone, w których nie uda się uzyskać manualnie korzystnego ustawienia i większość otwartych. Zachodzi wtedy konieczność dobrego ustabilizowania odłamów za pomocą metalowych implantów (implantem nazywamy każdy przedmiot leczniczy wszczepiony w żywy organizm). Niestety interwencja chirurgiczna niesie ze sobą konieczność dodatkowego uszkodzenia tkanek, w tym naczyń.

Proces zrastania kości jest w bardzo dużej mierze uzależniony od stopnia ukrwienia, czyli wydolności łożyska naczyniowego w tym regionie. To właśnie z krwią przedostają się do miejsca złamania substancje białkowe i minerały potrzebne do odbudowy tkanki kostnej oraz niezwykle ważne tzw. czynniki wzrostu pobudzające komórki kostne do przebudowy. W związku z tym im lepszy jest stan naczyń tym łatwiej przebiega zrost kostny.

Proces zrostu przebiega w sposób wieloetapowy. Pierwszy okres-krwiaka spowodowanego uszkodzeniem tkanek trwa kilka dni. Powstaje przekrwienie, obrzęk i przesięk na skutek działania wydzielanych enzymów z uszkodzonych tkanek. Drugi okres- resorbcji krwiaka- trwa około 10 dni, następuje stopniowe wchłanianie krwiaka. W jego sąsiedztwie pojawiają się odwapnienia, a resztki krwiaka są wysycane solami wapnia. Trzeci okres-powstawania tkanki podkostnej- trwa około 15 dni. Rozpoczyna się unaczynienie ziarniny i wnikanie do ogniska złamania komórek kostno -chrzestnych. Czwarty okres-tworzenia się tkanki kostnej-trwa 5-10 tygodni, powstaje tzw. prowizoryczna kość mało wytrzymała pod względem mechanicznym i w tym momencie przerwanie unieruchomienia może spowodować wytworzenie stawu rzekomego. Piąty okres- przebudowa, dojrzewanie tkanki kostnej i powstawanie tkanki kostnej. Jego długość zależy od kontaktu odłamów, od lekkiego docisku odłamów w ciszy mechanicznej (uzyskanej dzięki stabilnemu zespoleniu), od wieku chorego, od miejsca złamania.

Wszystkie powyższe etapy są procesami regeneracji wymagającymi zwiększonego wydatku energetycznego i popytu na substancje odżywcze. Kość zbudowana jest z białka zwanego osseiną i to ono przede wszystkim na być odbudowane, a dopiero następnie uwapnione. Z tego powodu ważne jest dobre odżywienie organizmu i zaopatrzenie w substancje białkowe. U osób stosujących żywienie optymalne mamy spełnione te warunki. Wśród optymalnych z którymi miałem do czynienia, a którzy ulegli wypadkom, obserwowałem szczególnie szybki zrost kostny. W mojej pracy kilkakrotnie też zdarzało mi sie operować pacjentów, którzy stosowali dietę doktora Kwaśniewskiego. Już w trakcie pobytu szpitalnego dało się zauważyć szybsze gojenie ran i łatwiejszą rehabilitację.

Zastosowanie prądów selektywnych może dodatkowo przyspieszyć gojenie tkanek, w tym również kości. Prądy PS powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych i co szczególnie ważne również limfatycznych. Powoduje to lepsze ukrwienie objętego nimi obszaru oraz zmniejszenie obrzęków dzięki dobremu odpływowi chłonki.

Zabiegi w Pana przypadku powinno sie stosować na obie kończyny jednocześnie. Leczenie można rozpocząć około 4 tygodnie po operacji, ponieważ w pierwszych dniach mogą one spowodować zwiększone wynaczynianie krwi i narastanie obrzęków, co pociąga za sobą dolegliwości bólowe. Z tego powodu odpowiedni do rozpoczęcia terapii będzie trzeci okres zrostu.W trakcie wykonywania zabiegów w tym okresie mogą wystąpić nieprzyjemne swędzenia w miejscu złamania, ale nie stanowią one żadnego niebezpieczeństwa. Oczywiście można też stosować zabiegi w późniejszym okresie i wtedy nie spodziewamy się już tego efektu. Obecność wszczepów nie jest przeciwwskazaniem do stosowania prądów, należy mieć jednak na uwadze to, że metal dobrze przewodzi prąd i może dawać uczucie pieczenia podobne do tego, które jest odczuwalne pod elektrodami na skórze.

Przed podjęciem terapii powinien Pan jednak skontaktować się z lekarzem, który zna się na tej metodzie. Zawsze warto przynajmniej zobaczyć i porozmawiać z pacjentem przed zleceniem terapii, ponieważ żaden kontakt nie zastąpi kontaktu bezpośredniego.

Pozdrawiam
lek. Przemysław Pala
Akademia Zdrowia Arkadia Lido