(12.12.2010) Podagra - dna moczanowa - lek. med. Przemysław Pala

Szanowny Panie Doktorze,
piszę w imieniu syna Patryka (28 lat), który cierpi z powodu ropiejącego dużego palca prawej stopy. Po przeprowadzeniu różnych badań lekarskich stwierdzono dnę moczanową (podagrę). Dotychczasowe leczenie nie przyniosło spodziewanej poprawy jego stanu zdrowia. Syn jest w wyjątkowo trudnej sytuacji z racji z racji tego, że jest nauczycielem tańca i choreografem i jest mu coraz trudniej uczyć tańca. Dalsze postępowanie choroby może oznaczać, że syn będzie musiał zakończyć swoją karierę tancerza i choreografa. Już teraz mój syn z trudnościami i w bólu wykonuje swoją pracę. Chciałbym prosić Pana Doktora o informację czy zastosowanie żywienia optymalnego według zasad Pana doktora Jana Kwaśniewskiego mogłoby pomóc mojemu synowi w pokonaniu tej choroby.
Z góry dziękuję za odpowiedź
Andrzej K.

 

Szanowny Panie,
dna moczanowa jest chorobą zapalną powstającą na skutek odkładania się kryształów moczanów w stawach, kościach i tkance podskórnej.
Choroba ta atakuje układ stawowy, nerki z drogami moczowymi oraz układ wewnątrzwydzielniczy. Zapadają na nią najczęściej osoby w wieku 30-60 lat, u mężczyzn występuje 20 krotnie częściej niż u kobiet. Początkowo choroba ma charakter podostry, potem przechodzi w fazę przewlekłą.
Obecna definicja dny moczanowej jest określona stężeniem kwasu moczowego we krwi, a nie jej objawami. Sprawa jest wyjątkowo prosta: poziom powyżej 6,4 mg/100 ml oznacza chorobę. Podaje się, że częstość występowania ataków wzrasta z poziomem kwasu moczowego, a ten zależy od wieku, płci i odżywiania (Medycyna Wewnętrzna - Harold PZWL 2001).
Kwas moczowy w organizmie pochodzi z dwóch źródeł: syntezy oraz dowozu puryn z zewnątrz. Z wiekiem zwiększa się przewaga procesów rozpadu (katabolicznych) nad procesami budowy (anabolicznymi) i część puryn zawartych w kwasach nukleinowych jest substratem do produkcji kwasu moczowego, co mogłoby tłumaczyć narastanie choroby.
Udało się również ustalić kilka enzymów odpowiedzialnych za przemiany puryn i ich niedobór (uwarunkowany genetycznie) może powodować zwiększenie wytwarzania kwasu moczowego. Najczęściej choroba związana jest nie z nadprodukcją kwasu moczowego, ale upośledzonym wydalaniem (ponad 99%), dlatego leki hamujące jego syntezę nie przynoszą wielkiego skutku.
Mimo wieloletniej farmakoterapii zmiany chorobowe u pacjentów stale postępują, a jedynie ich tempo może być wolniejsze. Objawy dny moczanowej były znane już od dawna i nazywano ją "chorobą książęcą". Na dnę zapadali zwykle męscy przedstawiciele wysoko postawionej szlachty w dojrzałym wieku. Nie chorowali chłopi, ani ubogie mieszczaństwo.
Aż do wieku XIX była to choroba elit i wiązała się ze spożyciem dużej ilości produktów zawierających niskowartościowe białko przy stosunkowo niskiej aktywności fizycznej. Wraz ze wzrostem dostępności białka (również zwierzęcego) w XX wieku dna moczanowa stała się chorobą pospolitą. Obecnie w krajach rozwiniętych występuje we wszystkich warstwach społecznych. Trudno jest znaleźć dane dotyczące zachorowań w społeczeństwach biednych, bo tam prawdopodobnie wcale nie występuje.
W wątpliwość należy poddać związek dny z poziomem kwasu moczowego, ponieważ nawet u osób, które obniżają go stale lekami, zmiany stale postępują.
Spotyka się również ludzi (zwłaszcza wśród optymalnych), którzy przekraczają normę przyjętą dla osób zdrowych, a nie zgłaszają żadnych dolegliwości. Osoby chore rozpoczynające żywienie optymalne zwykle zgłaszają szybkie ustępowanie dolegliwości, mimo, że nie zawsze wiąże się to z poprawą wyników
laboratoryjnych.
Żywienie optymalne zapewnia niezbędną ilość produktów białkowych, o najwyższej wartości biologicznej. Takiego białka powinno się zjadać 40-60/dobę. W przypadku stosujących żywienie optymalne spotykamy się czasem z przekroczeniem tej ilości. Zazwyczaj nieznaczna nadwyżka nie powoduje dużych problemów, jednak u chorujących wcześniej na dnę, może dojść do nawrotu choroby. Należy wtedy zredukować ilość białka do 40 /dobę (nie mniej!). Powinno się również ograniczyć spożycie tzw. czerwonych mięs (są one bogate w puryny) i zastąpić je tłustymi serami, żółtkami z jaj i podrobami.
Wskazane przy dnie mocznowej jest stosowanie prądów selektywnych PS, które szybko usuwają dolegliwości bólowe. Zazwyczaj wszystkie objawy i powikłania dny dają się szybko wyleczyć. Dla osób rozpoczynających żywienie optymalne godnym polecenia jest przyjazd do ośrodka stacjonarnego, gdzie od razu prawidłowo zastosują dietę i będą mogły skorzystać z prądów selektywnych. U młodych osób, tak jak u Pana, efekt terapeutyczny występuje bardzo szybko, bo już po kilku dniach.
W bardzo zaawansowanych przypadkach może jednak dojść do zmian nieodwracalnych w stawach lub nerkach. Należy również pamiętać o często występujących w dnie kamieniach nerkowych, które mogą pozostać nie rozpoznane. Po 1-3 miesiącach żywienia optymalnego dochodzi do rozpuszczenia kamieni, a te, przechodząc przez moczowód, dają czasem objawy bólowe. W takiej sytuacji zachodzi potrzeba pomocy urologa.
Z reguły kończy się na jednym zastrzyku działającym przeciwbólowo i rozkurczowo.

lek. Przemysław Pala
Arkadia Lido
Jastrzębia Góra