(09.11.2020) Dziecko z autyzmem - lek. med. Przemysław Pala

Szanowny Panie Doktorze,
czy taka dieta może byś zastosowana dla 12 letniego dziecka z autyzmem? Dotychczasowe diety które miał to dieta: bezmleczna, bezglutenowa, bezcukrowa, bezsojowa które przyniosły bardzo znikome skutki. Podczas tych diet Kuba przyjmował przeróżne suplementy. Miał robione dziesiątki badań. Kuba uczęszczał na różne terapie ale dalej nie posługuje się językiem w stopniu komunikatywnym. Czy można z nim przyjechać na wasz turnus? 
 
Pozdrawiam
Tata Kuby Paweł B.

 

 Szanowny Panie,

autyzm jest zespołem upośledzenia rozwoju, która objawia się problemami w wyrażaniu uczuć w związkach społecznych i emocjonalnych na przykład z rodziną. Nazwa pochodzi od greckiego słowa „autos” znaczącego „sam”, ponieważ osoby z autyzmem mają problem w nawiązywaniu kontaktu z otoczeniem i pozostają zamknięte w sobie, są mniej zainteresowane otaczającym ich środowiskiem, co związane jest ze zubożeniem aktywności we wszystkich dziedzinach. Praktycznie nie są w stanie okazywać uczuć nawet w obrębie najbliższej rodziny. Autyzmowi towarzyszy zwykle ogólne opóźnienie lub upośledzenie rozwoju mowy i funkcji poznawczych. Oczywiście nasilenie objawów nie jest jednakowe u wszystkich osób. W mniej ekspresyjnych przypadkach można czasem spodziewać się prawie normalnego funkcjonowania, natomiast ciężkie stany uniemożliwiają praktycznie samodzielną egzystencję. Przyczyny autyzmu nie są jeszcze dobrze poznane. Najczęściej uważa się, że do podstawowych czynników przyczyniających się do powstawania zaburzeń należą czynniki genetyczne, choć niektórzy podają również tło środowiskowe. W ostatnim czasie pojawiły się też doniesienia o możliwym związku ze szczepionkami poliwalentnymi, ale trzeba pamiętać, że autyzm występował również przed ich wprowadzeniem. Obecnie jest zarówno wielu zwolenników jak i przeciwników tej teorii. Brak jest jednak jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie, ale i na obalenie którejkolwiek teorii dotyczących powstawania i rozwoju autyzmu. Mimo tego, że przyczyna pozostaje cały czas nieznana, to naukowcom udało się odnaleźć zaburzenie metaboliczne występujące prawdopodobnie u wszystkich osób dotkniętych autyzmem. U dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu wykazano dysfunkcję w tak zwanym układzie GABA-ergicznym. Jest to układ hamujący w centralnym układzie nerwowym, który zapobiega nadmiernemu pobudzeniu. Przekaźnikiem w tym układzie jest kwas gammaaminomasłowy w skrócie GABA. Jego zbyt niski poziom powoduje pobudzenie a nawet drgawki, wysoki natomiast działa tonizująco. Niedawno okazało się, że istnieje możliwość wpływania na jego, poziom poprzez odżywianie. Już od dawna stosowano różne modele żywienia w celu zredukowania skutków autyzmu i widzę, że również Państwo już to przerabiali. Pod koniec XX wieku coraz większe zainteresowanie zaczęła wzbudzać dieta niskowęglowodanowa. Diety takie stosowane były od dawna w leczeniu padaczki. Do dzisiaj wraca się do nich w przypadkach ciężkich niereagujących na leczenie farmakologiczne. Mam tu na myśli tak zwana dietę ketogeniczną. Ponieważ była ona skuteczna w leczeniu padaczki zaczęto ją stosować również w autyzmie. W 2003 roku zostały przeprowadzone pierwsze badania w tym kierunku, a ich rezultaty okazały się bardzo obiecujące. W badaniu wzięło udział 30 dzieci. Te z łagodnymi objawami autystycznymi wykazały znaczną poprawę w takich aspektach jak koncentracja, zdolności uczenia się i zachowania społeczne. Reszta uczestników wykazała poprawę łagodną do umiarkowanej. Badanie to trwało jednak zaledwie 6 miesięcy i do tego dieta była stosowana z przerwami, gdyby nie to wyniki prawdopodobnie byłyby jeszcze lepsze. Obecnie wiadomo już dlaczego żywienie wpływa na zachowanie osób dotkniętych autyzmem. Przy bardzo niskiej podaży węglowodanów i dużej podaży tłuszczów w diecie po pewnym czasie spada w organizmie poziom insuliny. Przy niskim poziomie tego hormonu tłuszcze pokarmowe oraz te zgromadzone w tkance tłuszczowej rozkładaja się do tak zwanych ciał ketonowych, które bardzo chętnie wykorzystywane są przez mózg jako źródło energii. Okazuje się również, że ciała ketonowe powodują wzrost aktywności GABA,o którym wspomniałem powyżej, a przez to działają uspokajająco i zmniejszają objawy autyzmu. Dieta optymallna jest dietą bardzo zbliżoną do ketogenicznej i wielokrotnie pisałem na łamach miesięcznika "OPTYMAlNI", że w większości przypadków można dzięki niej osiągnąć podobne rezultaty z nielicznymi wyjątkami. Do takich wyjątków zalicza się właśnie autyzm, w którym zalecałbym takie ograniczenie spożycia węglowodanów aby we krwi pojawiły się ciała ketonowe. Nie wiem na czym polegała Pańska dieta ,,bezcukrowa" ale jeżeli polegała na rezygnacji z cukrów prostych to nie mogła dać większych efektów. Zalecałbym wprowadzenie żywienia na zasadzie diety optymalnej z ograniczeniem spożycia węglowodanów do 0,4 grama na kilogram należnej masy ciała. Dietę można samodzielnie prowadzić w domu po zapoznaniu się z jej zasadami. Na pierwsze pozytywne efekty można oczekiwać już po kilku tygodniach stosowania żywienia.

lek. med. Przemysław Pala