(08.04.2012) Ciąza i dieta optymalna - lek. med. Przemysław Pala

Szanowny Panie Doktorze,
zwracam się do Pana z pytaniem dotyczącym dwóch kwestii:
1.mam 150 cm wzrostu (33 lata, 60 kg), więc powinnam zjadać ok. 50 g białka, 150g tłuszczy, 50 g węglowodanów. Nie choruję na nic z wyjątkiem choroby Hashimoto stwierdzonej w 2007 roku (hormony były zawsze w normie, jedynie poziom przeciwciał przeciw peroksydazie był za wysoki) – przyjmuję 50 / 25 mikrogramów Euthyroxu na zmianę. Czy po przebudowie organizmu (ŻO stosuję już rok) powinnam obniżyć ilość białka do 40-45g? Węglowodanów muszę zjadać ok. 55-60 g ze względu na ciała ketonowe w moczu. Ta proporcja jest inna i wynosi 1 : 3 : 1,2 – czy na dłuższą metę taka proporcja nie spowoduje jakiejś choroby? Nie mogę również schudnąć do wagi ok. 50-53 kg (nigdy nie ważyłam więcej niż 60 kg). Serdecznie proszę o komentarz.
2. obecnie jestem w ciąży, o ile powinnam zwiększyć spożycie BTW na dobę mniej więcej?  Czy cukry na czczo w ciąży powinny być poniżej 95 mg%? Pytam, bo rok temu straciłam dziecko przez śmierć wewnątrz maciczną w 32 tygodniu (zatrzymanie akcji serduszka). Przyczyny nie znaleziono. Miałam wtedy cukrzycę ciążową i przy cukrach 100-116 mg% na czczo wprowadzono mi 8j insuliny wieczorem (Humulin N), chciałabym tego uniknąć, a nie wiem czy takie wartości w ciąży są poprawne, czy powinnam jednak przyjmować insulinę również w tej ciąży. W poprzedniej ciąży byłam na diecie zalecanej przez diabetologa, w tej pozostanę na optymalnej.

Proszę serdecznie o radę.

P.S. Pytanie 1 odnosi się to stanu poza ciążą, chciałabym wiedzieć na przyszłość. Gdyby były potrzebne jakiekolwiek inne informacje dot. mojej osoby, to proszę o kontakt.

Z góry serdecznie dziękuję.

Z poważaniem
Weronika S.


Szanowna Pani,
ciąża nie jest chorobą, tylko szczególnym stanem fizjologicznym organizmu kobiety i nie powinna powodować żadnych zaburzeń.  U dobrze odżywionych kobiet ciąża przebiega zazwyczaj bezproblemowo i kończy się prawidłowym porodem. Kłopoty występują jeżeli w tym okresie dieta kobiety nie zaspokaja wszystkich potrzeb jej organizmu i rozwijającego się płodu. Mam tutaj na myśli głównie wysokowartościowe białka i energię, a nie jak to się powszechnie uważa witaminy i minerały, które choć potrzebne, to mają znaczenie drugorzędne. Podstawowym warunkiem prawidłowego rozwoju dziecka jest dostarczenie mu odpowiedniej ilości białka, z którego musi ono wybudować cały swój organizm. Jeżeli nie będzie go w wystarczającej ilości w diecie matki, to płód będzie wymuszał zużycie tkanek mamy, lub nie będzie się prawidłowo rozwijał. Oprócz ilości ważna jest w tym czasie również jakość dostarczanego białka, dlatego powinno się je dostarczać w żółtkach jaj, podrobach serach i mięsie. Białka roślinne (np. fasola) są praktycznie bezwartościowe. Niezbędna ilość białka zmienia się w trakcie ciąży. W pierwszym trymestrze nie ma potrzeby zwiększania jego podaży, wystarczy jedynie stosowanie diety optymalnej w sposób normalny. Wzrost zapotrzebowania na białko zaczyna się od czwartego miesiąca, ale realnie dzieje się to dopiero po połowie ciąży. Zapotrzebowanie na białko w tym okresie może wynosić nawet 2g/kg masy ciała kobiety może się dość znacznie wahać. Idealnego zapotrzebowania nie da się dokładnie obliczyć, jednak organizm prawidłowo odżywionej matki będzie reagował na nie występowaniem uczucia głodu. Dlatego od początku ciąży do ósmego miesiąca kobieta powinna jedynie zachowywać proporcje B:T jak 1:2-3 i pożywać około 0,8-1g węglowodanów na kg masy ciała.  W ostatnim miesiącu ciąży matka powinna zwiększyć spożycie węglowodanów do 2-3g na kilogram masy ciała. Dziecko przetworzy je na glikogen, który pozwoli przetrwać okres niedotlenienia w czasie porodu przetwarzając go na cholesterol i uzyskując z tego tlen. W takich warunkach płód powinien się prawidłowo rozwijać, a matka powinna przybierać na masie tyle ile wynosi masa płodu i wód płodowych. W czasie ciąży nie powinna się Pani troszczyć o swoją wagę. Wróci ona do normy po okresie połogu. Zdrowe dziecko przychodzące na świat powinno ważyć do 3,5kg i tyle też powinno być wód płodowych.

Kobiety stosujące żywienie optymalne zazwyczaj rodzą stosunkowo małe dzieci i dla tego porody są mniej bolesne, oraz obarczone mniejszym ryzykiem powikłań (mniejsza szansa na wystąpienie mózgowego porażenia dziecięcego). W czasie ciąży zwiększa się może wystąpić podwyższone stężenie glukozy we krwi i wiąże się to zazwyczaj ze zmianami hormonalnymi. Mówi się wtedy o cukrzycy ciężarnych, jednak poziomy w granicach 100-140mg% nie powinny zagrażać dziecku. Uważam, że utrata poprzedniej ciąży miała inną przyczynę. Jeżeli chodzi o chorobę Hashimoto, to również nie powinna ona zakłucać przebiegu ciąży, pod warunkiem, że jest ona prawidłowo prowadzona i w tej kwestii powinna Panie zdać się na zalecenia endokrynologa.

Tak jak powiedziałem obecnie nie należy przejmować się własną masą ciała, tylko dbać o prawidłowy przebieg ciąży. Modyfikacje w diecie będzie można wprowadzać dopiero w kilka miesięcy po porodzie.

Lek. med. Przemysław Pala

Arkadia Lido

Jastrzębia Góra